Creatieve Verbindingen van Ella Hueting

Overpeinzingen van een onderwijsmanager

Nieuwe uitdagingen in het onderwijs

Hieronder de nieuwjaarstoespraak 2016 die ik hield voor onze collega’s bij Fontys Hogeschool Engineering en Fontys Hogeschool Automotive.

Samenvatting: de komende jaren staan we voor ingrijpende veranderingen in het hbo-onderwijs, waarbij het zomaar eens zou kunnen gebeuren dat er opleidingen of onderwijsinstellingen kunnen verdwijnen als we niet snel genoeg mee kunnen bewegen met de veranderingen om ons heen. Er wordt momenteel geëxperimenteerd met vouchers waardoor studenten onderdelen van hun studie bij verschillende hogescholen kunnen volgen, en bekostigde en commerciële onderwijsinstellingen met elkaar gaan concurreren. Onderzoek in het hbo wordt steeds belangrijker en wordt op den duur zelfs gelijkwaardig aan onderwijs. En ‘de vierde industriële revolutie’, waarbij studenten het allerbeste onderwijs on-line kunnen volgen,  kan het hele onderwijssysteem wel eens totaal op zijn kop zetten, net als gebeurd is bij boekhandels, reisbureau’s en cd-winkels. We moeten ons serieus afvragen hoe we een aantrekkelijke omgeving kunnen blijven om te leren. Samen, door elkaar te helpen en elkaar te stimuleren. Door de verbinding te blijven zoeken met onze studenten en onze omgeving.

visiting Metalunion

 

Beste Mensen,

Deze vakantie las ik een artikel van Klaus Schwab, de oprichter en directeur van het toonaangevende instituut het World Economic Forum. Op 15 december schreef hij over de betekenis van de Vierde Industriële Revolutie en hoe daarop te reageren. Graag wil ik enkele paragrafen uit deze blog met jullie delen in relatie tot de gedachten die deze blog bij mij oproept als het gaat om het opleiden van onze studenten.

‘We stand on the brink of a technological revolution that will fundamentally alter the way we live, work and relate to one another. In its scale, scope and complexity, the transformation will be unlike anything humankind has experienced before. We do not yet know just how it will unfold, but one thing is clear: the response to it must be integrated and comprehensive, involving all stakeholders of the global polity, from the public and private sectors to academia and civil society….There are three reasons why today’s transformations represent nog merely a prolongation of the Third Industrial Revolution but rather the arrival of a Fourth an distinct one: velocity, scope, and systems impact. The speed of current breakthroughs has no historical precedent. When compared with previouis industrial revolutions, the Fourth is evolving at an exponential rather than a linear pace. Moreover, it is disrupting almost every industry in every country. And the breadth and depth of these changes herald the transformation of entire systems of production, management, and governance.

En daar zou ik aan toe willen voegen: de vierde revolutie ontwricht bijna elk onderwijssysteem in elk land. De omvang van deze veranderingen luiden de transformatie in van ons volledige onderwijssysteem.

‘The possibilities of billions of people connected by mobile devices, with inprecedented processing power, storage capacity, and access to knowledge, are unlimited. And these possibilities will be multiplied by emerging technology breakthroughs in fields such as artificial intelligence, robotics, the Internet of Things, autonomoud vehicles, 3-D printing, nanotechnology, biotechnology, materials science energy storage, and quantum computing.’

Engineering en Automotive bevinden zich in het hart van deze nieuwe ontwikkelingen: robotica, internet of things, 3D printen, nieuwe materialen, autonoom rijden, energie-opslag. Allemaal onderwerpen die een prominente plaats innemen in de curricula en het praktijkgericht onderzoek van Fontys Hogeschool Engineering en Automotive. De inhoud van onze opleidingen zitten in het hart van deze vernieuwing; de studenten die wij opleiden zijn de mensen die de wereld veranderen. En mee aan de basis zitten van de veranderingen die ook de nodige impact zullen hebben op andere disciplines zoals de economie, het recht, de gezondheidszorg, … noem maar op. Wij leiden ze niet alleen op om de nieuwe ontwikkelingen te volgen, maar om de toekomst mee vorm te geven. Terwijl we niet weten hoe die toekomst er uit ziet. En dat betekent nogal wat: niet alleen voor hen, maar ook voor ons. Daar gaat ons programma Connecting through Technology over.

Maar Connecting through Technology gaat niet alleen over de voorbereiding van onze studenten op de toekomst. Het is mijn heilige overtuiging dat ons onderwijssysteem op dit moment staat te schudden op zijn grondvesten. Ons onderwijs is namelijk ook zelf onderhevig aan deze technologische veranderingen: leren kan momenteel al op elke plaats en op elk tijdstip. Ik denk niet dat er veel onderwerpen zijn waarover je geen informatie kunt vinden op internet: in de vorm van digitale literatuur, animaties, filmpjes, en opgenomen lessen. En binnenkort ook met virtuele practica. Het Catharina ziekenhuis opereert al sinds 2013 met de Davinci robot. Deze robot laat je niet alleen het 3D spectrum zien waarin je opereert, maar ook daadwerkelijk voelen. In december was ik bij Differ, het instituut dat zich bezig  houdt met de coatings van de kerncentrale Itter in Frankrijk. Daar gebruiken ze ook robots bij die je op afstand kunt besturen, en waarmee je ook weerstand kunt voelen. Ik heb zelf zo’n prototype mogen proberen, en je ziet niet alleen, maar voelt inderdaad ook daadwerkelijk waar je zit. Bij BMW worden op deze manier al automotoren ontworpen. Dus waarom zometeen ook niet onze practica? Nu weet ik wel: studenten zullen toch altijd van een leraar persoonlijk les willen krijgen. Maar zeiden we dat ook niet van boeken? Het is nog maar een paar jaar geleden dat Selexyz verkondigde dat mensen toch altijd liever een papieren boek zullen willen lezen. Momenteel worden er meer digitale boeken verkocht in Nederland dan papieren boeken.

Hetgeen overigens niet wil zeggen dat we met onze opleidingen on-line moeten gaan. Al zouden we dat willen, daar zijn we te laat voor. Anderen waren ons al voor: het web staat vol met Engineerings gerelateerd onderwijs. Onze kracht ligt juist in de warme contacten met onze studenten: wij bieden ze een plek waar ze graag willen komen, waar ze hun netwerken kunnen opbouwen, waar ze geïnspireerd worden. Geen student is hetzelfde. Er is in mijn opinie dan ook niet één onderwijsmethode die voor iedereen geldt. Onze kracht ligt er juist in dat we studenten op verschillende manieren kunnen laten leren: colleges, practica, werkgroepen, individuele gesprekken, werkstukken, stages, projecten.  En ja, daar horen ook alle nieuwe mogelijkheden bij die de vierde revolutie ons biedt: filmpjes, instructie op afstand, digitale practica en wat al niet meer. En vooral: actief leren, binnen de context en regelmatig feed-back. In een growth mindset zoals dit zo mooi heet.

En let op: ons Ministerie van Onderwijs zetten wij vaak weg als een oubollige organisatie. Maar ook dat Ministerie is bezig met nieuwe ontwikkelingen. Los van wat je ervan mag vinden, die ontwikkelingen zijn dat het binaire stelstel (universitair – hbo) losgelaten gaat worden, in het hbo onderzoek gelijk geschakeld gaat worden met het onderwijs, de mogelijkheden onderzocht worden om ook geldige bachelorgetuigschriften af te mogen geven door hbo instellingen die hun onderwijs alleen nog maar on-line verzorgen en on-line toetsen afnemen. Momenteel vindt in de tweede kamer een discussie plaats over het geven van vouchers aan studenten, zodat zij zelf hun onderwijs mogen inkopen en niet meer een hele bacheloropleiding bij één onderwijsinstelling hoeven te volgen. De vanzelfsprekendheid waarmee studenten uit deze regio bij ons hun onderwijs komen volgen, zal de komende jaren niet meer zo vanzelfsprekend zijn. We zullen onze studenten steeds meer moeten verleiden.

‘An underlying theme in my conservations with global CEOs and senior business executives is that the acceleration of innovation and the velocityof disruption are hard to comprehend or anticipate and that these drivers constitute a source of constant surprise, even for the best connected and most well informed. Indeed, across all industries, there is clear evidence that the technologies that underpin the Fourth Industrial Revolution are having a major impact

Het valt op dat Schwab het hier heeft over de bijna onmogelijkheid te voorspellen wat de snelheid en de omvang van innovaties voor onze samenleving betekenen, zelfs voor de mensen die het meest aangesloten zijn en het best geïnformeerd zijn. Dat doet me denken aan de vraag die ik voortdurend krijg: wat is nu onze stip op de horizon? In Connecting through Technology hebben we gezegd: we weten niet wat de stip op de horizon is. We weten alleen dat we goed moeten luisteren naar onze studenten, het werkveld en de samenleving. En moeten mee bewegen met die ontwikkelingen.

Deed me ook denken aan het verhaal dat onze student Mechatronica, Ron Visser, laatst hield bij het symposium op de Automotive Campus in Helmond over hoe het onderwijs er in de toekomst uitziet. Hij haalde daarbij Darwin aan: It Is Not the Strongest of the Species that Survives But the Most Adaptable.

Ik zei al eerder: het is mijn huidige overtuiging dat het op dit moment niet gaat om veranderingen in de marge. Het gaat om ons voortbestaan. Wij zijn het Polare. Wij zijn de Free Record Shop die de cd’s nog in de hoesjes aan het zetten is terwijl de hele wereld al luistert via Spotify. Ik ben nu 55 jaar. Mijn tijd zal het wel duren. Maar ik zou niet te boek willen staan als iemand waarvan onze collega’s die nu jonger zijn dan 55, over 10 jaar zeggen: iedereen kon toch zien dat het onderwijs zou veranderen? Waarom hebben ze toen zitten slapen? Wij overleven door ons zo snel en goed mogelijk aan te passen aan de veranderingen die plaats vinden bij de komende generaties studenten en ons werkveld. Onze primaire taak is immers om de kloof te dichten tussen wat studenten kunnen als ze bij ons komen studeren en wat het werkveld van hen verlangt dat ze kunnen na afloop. Ik zou bijna zeggen na afloop van hun studie. Maar een leven lang leren is het lot dat onze studenten en ook ons wacht. En ook daar ligt een taak voor ons. En wie zegt dat studenten in de toekomst nog een hele opleiding bij ons komen volgen?

‘Shaping the Future.

Neither technology nor the disruption that comes with it is an exogenous force over which humans have no control. All of us are responsible for guiding its evolution, in the decisions we make on a daily basis as citizens, consumers, and investors. We should thus grasp the opportunity and power we have to shape the Fourth Industrial Revolution and direct it toward a future that reflects our common objectives and values…There has never been a time of greater promise, or one of greater potential peril.’

En dat geldt ook voor ons onderwijs: wij zijn allen verantwoordelijk voor de beslissingen die we wel of niet maken en de gelegenheid grijpen om deze vierde industriële revolutie en de invloed die deze heeft op ons werk, vorm te geven. Ik zou me dan ook niet op de bedreigingen willen richten, maar vooral op de kansen en de beloften die al die nieuwe mogelijkheden voor ons inhouden.

Wat betekent dit voor ons komend jaar?

Wij gaan verder in de richting die we al op zijn gegaan: het onderzoeken van nieuwe didactische werkvormen, inzetten van on-line materiaal, de integratie van onderwijs en onderzoek, waarbij we ook de aanstelling van een lector Smart Industries aan het onderzoeken zijn. In februari starten we met 3 nieuwe minoren die in het nieuwe didactische concept passen. En ook kijken hoe we nu uiteindelijk de krachten kunnen bundelen om te komen tot een inspirerende leeromgeving die ook bedrijfsmatig gezond is. Voor het komend half jaar staan ook de volgende, meer bedrijfsmatige, onderwerpen op de agenda: de administratieve organisatie, de kwaliteitscirkel rond maken (P-D-C-A), de bijstelling van het personeelsbeleidsplan en het professionaliseringsplan, bijstelling van het internationaliseringsbeleid. En ook de accreditatie van de opleiding mechatronica en het lectoraat Mechtronica.

En zoals Nienke Meijer tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van Fontys al zei: “Alleen ga je sneller, samen kom je verder”. De boodschap is dan ook dat we dit samen gaan doen.

Ik wil graag eindigen met een uitspraak van Schwab die al het voorgaande gelukkig weer terugbrengt tot menselijke proporties:

‘In the end, it all comes down to people and values. We need to shape a future that works for all of us by putting people first and empowering them.’

En dat brengt me bij de Fontys docent van het jaar. Tijdens de Fontys Nieuwjaarsbijeenkomst is Max Bogers gelauwerd tot Fontys docent van het jaar:

“Impulsief, coachend, the sky is the limit, onderste uit de kast halen, trots, trots 2.0, trots 3.0, zorgzaam, niet te stoppen, inspirerend, motiverend, toegewijd, open minded, tweede kans, beste uit studenten halen, doorzetter: gewoon Max.” zeggen de studenten die hem hebben voorgedragen.

max bogers

En weten jullie wat nu zo leuk is? Wij hebben maar 1 Max, maar we hebben wel heel veel inspirerende docenten. Ons doel voor het komende jaar is dan ook weer de beste Fontys docent.

Mensen, graag een toast op een heel gezond en gelukkig jaar voor jullie allen en jullie familie, en een heel inspirerend jaar bij Fontys. Op 2016.

 

 

 

januari 25, 2016 - Posted by | Uncategorized | ,

1 reactie »

  1. Er is veel aan de hand in de omgeving (commerc. concurrentie en online learning) we moeten daarin mee bewegen maar wel met onze eigen kracht: Door het geven van goed onderwijs! En dat is natuurlijk niet alleen uit een (E-)boekje ….

    Reactie door Jan Jansen | januari 26, 2016


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: