Creatieve Verbindingen van Ella Hueting

Overpeinzingen van een onderwijsmanager

Nieuwjaarswens

De uitdaging van techniek

“Als mensen mij vragen: “Hoe gaat het met de Faculteit Techniek?”, antwoord ik steevast: goed, erg goed.” Zo begon ik de nieuwjaarstoespraak van verleden jaar. Ik had het toen over de uitdagingen waar we voor staan met onze faculteit: globalisering, de milieuproblematiek en de kredietcrisis. Allemaal externe factoren die van grote invloed zijn op de toekomst van techniek en daarmee ook op de toekomst van onze faculteit. Toen had ik nog niet kunnen bevroeden hoe drastisch die uitdagingen zouden uitpakken voor onze faculteit in 2009! We zijn het afgelopen jaar nogal op de proef gesteld. Eind januari 2009 bleek dat we 2008 met een fors tekort afsloten en ook 2009 zullen we met een flink tekort afsluiten. Om 2010 met een positief resultaat te laten eindigen zijn we bezig met aanzienlijke ‘ombuigingen’.  “Hoe heeft het zo ver kunnen komen” is een veelgehoorde vraag. Om te beginnen zijn we als faculteit nog onvoldoende ingesteld op de ambities die we hebben om volwaardig te kunnen meedraaien op het gebied van praktijkgericht onderzoek. We blijken te veel afhankelijk te zijn van het bedrijfsleven en de overheid als het gaat om onze onderzoeksactiviteiten. Hoe innovatief en kwalitatief hoogwaardig ons onderzoek ook is: zonder subsidie en externe bijdragen van het bedrijfsleven blijken we niet in staat te zijn al die onderzoeksactiviteiten te blijven uitvoeren met de ambities die wij hebben. In die zin heeft de kredietcrisis ook bij onze faculteit toegeslagen: bijdragen en opdrachten van het bedrijfsleven zijn fors teruggelopen.

Ook aan de inkomstenkant van het onderwijs doen zich problemen voor. We worden namelijk niet alleen afgerekend op de kwaliteit van ons onderwijs maar ook op het aantal studenten en de snelheid waarmee zij hun diploma halen. Dan blijkt dat het hard aankomt aan de inkomstenkant als meer dan 40% van de studenten die een techniekopleiding start die opleiding niet afmaakt. Dat stelt ons voor fundamentele vragen als: zijn de vooropleidingen van onvoldoende kwaliteit, zijn studenten niet gemotiveerd, werken studenten niet hard genoeg, en sterker: zijn de studenten van tegenwoordig dommer dan vroeger? Of moeten we de oorzaken meer bij onszelf zoeken. Is ons onderwijs onvoldoende afgestemd op de vooropleiding van onze studenten,  kunnen wij met ons onderwijs de studenten onvoldoende motiveren, zijn wij wel in staat de studenten goed te begeleiden,  is ons onderwijs wel effectief genoeg? Het antwoord is duidelijk: ook al zou het zo zijn dat kwaliteit van onze instroom minder is geworden, dan nog zijn WIJ verantwoordelijk voor de aansluiting, zijn wij ervoor verantwoordelijk om de studenten te motiveren en te enthousiasmeren, hen vanaf de eerste dag in de opleiding kennis te laten maken met de praktijk, hen mee te laten werken in onze labs en ze duidelijkheid en helderheid te verschaffen over de eisen die we aan hen stellen.

Onze huisvesting en labfaciliteiten zijn relatief duur en omvangrijk. Ook daar wordt dus van ons de nodige creativiteit gevergd om deze betaalbaar te houden. Samenwerken en kennisdelen zijn hier de sleutelbegrippen.

Voorts blijkt dat onze administratieve systemen (nog) onvoldoende zijn ingesteld op grote projecten en de managementinformatie onvoldoende en te laat is geweest om tijdig te kunnen bijsturen. Ook hier zal een forse slag gemaakt moeten worden het komende jaar.

In 2009 hebben we gemerkt hoe kwetsbaar we zijn als het gaat om de financiën.  De marges in het techniekonderwijs zijn klein en we zijn weinig flexibel als het gaat om de faciliteiten. Met andere woorden: de vaste lasten zijn relatief hoog en kunnen niet snel aangepast worden aan veranderende financiële omstandigheden. En blijkbaar hebben we in tijden dat het ons allemaal iets meer voor de wind ging op te grote voet geleefd.

Heel veel om trots op te zijn

Toch gaat het goed met onze faculteit: verschillende bachelor- en masteropleidingen zijn goed tot zeer goed geaccrediteerd. De student- en medewerkertevredenheid is opnieuw gestegen. Ook hebben we weer veel nationale en internationale prijzen gewonnen. Om enkele hoogtepunten van het afgelopen jaar te noemen:

Op 2 september werd het nieuwe gebouw van Engineering geopend door Minister Cramer.

Patrick Morren en Rob Hendriks van Civiele Techniek hebben op  10 juli voor hun project De Brug naar Duurzaamheid de Civiel Award ontvangen van Vitae.

Jorg Rijkschroeff en Ralf de Bruin van Industrieel Product Ontwerpen hebben de HAN-studentenprijs gewonnen.

Een groep studenten van de Informatica Communicatie Academie heeft het op een na grootste lichtschilderij ter wereld gemaakt om de start aan te kondigen van het forum “We Arnhem” met als doel de creatievelingen in Arnhem bij elkaar te brengen.

In december hebben we de innovatieprijs gewonnen in de categorie mbo, hbo, wo  van het Innovatieplatform uit handen van de voormalige CEO van Shell, Jeroen van der Veer, in zijn functie van voorzitter Platform Bèta Techniek. De beoordelingscriteria waren kwantitatieve en kwalitatieve resultaten, good practices, relatie hogeschool en bedrijfsleven en duurzaamheid.

Op 2 oktober vond de opening plaats van het vernieuwde gebouw in Nijmegen voor de Hogere Laboratoriumopleidingen en de Middelbare Laboratoriumopleidingen van de ROC’s Rijn IJssel (Arnhem) en De Leijgraaf (Oss). De openingshandeling werd, in bijzijn van bestuursvoorzitters van de 3 onderwijsinstituten, verricht door de voorzitter van MKB-Nederland, Loek Hermans.

Rick Schuurman, Gholam Farman, Frank Schouten en Ruben Antvelink van Autotechniek hebben de Tuktukbattle in India gewonnen, waarbij ze zijn geëindigd boven o.a. de TU Eindhoven en TU Delft.   Zij ontwikkelden en bouwden onder begeleiding van docenten de ‘HAN’ds On Eco Tuk retrofit-kit’; een  zelfbouwpakket waarmee de motor van een tuktuk (riksha) eenvoudig kan worden omgebouwd voor direct vloeibare lpg-injectie. Het systeem werd in India uitvoerig beproefd en bleek een brandstofkostenreductie van circa 54% te kunnen realiseren. De uitstoot van CO2 werd met zo’n 40% gereduceerd. De andere Nederlandse studententeams konden hier niet aan tippen. Met 11% brandstofbesparing kwam de TU Delft het dichtstbij. De studenten hebben inmiddels hun eigen BV opgericht: de ECO-tuktuk, gevestigd in het gebouw van Autotechniek op onze campus.

Verder hebben studenten een toekomstscenario gemaakt en aangeboden aan het College van B&W van Doetinchem voor De Achterhoek, werken er 19 kenniswerkers van PDE en trailerontwerper Nooteboom bij Automotive, zijn er verschillende symposia georganiseerd en zijn we tientallen keren positief in het  nieuws geweest.

“Technological progress drives long-term economic  growth”

De hele sector techniek heeft het momenteel moeilijk in Nederland, of we het nu hebben over de ROC’s, de HBO’s, de universiteiten of het bedrijfsleven. En toch zijn de vooruitzichten op de arbeidsmarkt bijzonder goed voor hbo’ers techniek. Om de veranderingen in onze maatschappij te kunnen blijven volgen is het juist nu belangrijk om te blijven innoveren. In een artikel van David Torman in de Technology Review van mei /juni beschrijft hij hoe belangrijk techniek is voor de economische groei: “Almost all economists agree that technological progress drives long-term economic growth”. De Verenigde Staten investeren de komende jaren dan ook 100 miljard dollar in ontwikkeling en implementatie van nieuwe technologie. Dat is ca. 333 dollar per hoofd van de bevolking. Omgerekend naar Nederland zou dit een investering van 5 miljard betekenen. Helaas valt een dergelijke investering van onze Nederlandse overheid niet te verwachten. Eerder zullen we ons moeten voorbereiden op de volgende ‘uitdaging’ die we voorzien voor 2011, namelijk de bezuinigingen die de centrale overheid zal moeten uitvoeren om de uitgaven die zij het afgelopen jaar heeft gepleegd en het daarmee oplopende begrotingstekort te dekken. Er moet 35 miljard bezuinigd worden en ongetwijfeld zal het onderwijs daar ook een bijdrage aan moeten leveren. Daar zijn we in 2009 al mee begonnen, maar we zijn hier zeker nog niet mee klaar. Ook 2010 zal vooral in het teken staan van een gezonde bedrijfsvoering en krimpende financiële omstandigheden.

Innovatie vindt plaats op het snijvlak van disciplines

Toch is er reden voor optimisme. Zoals ik hiervoor al heb geschetst is onze kwaliteit goed, groeit het aantal studenten nog steeds en hebben we een goede naam bij het bedrijfsleven. Het is onze gezamenlijke taak om effectiever te werken met behoud van die kwalitatief goede basis. Het is de kunst om ons enthousiasme, onze innovatiekracht en creativiteit te behouden en verder te ontwikkelen. Daarbij moeten we er ons van bewust zijn dat techniek geen doel op zich is, maar we de  technologische ontwikkelingen vooral moeten zien in hun maatschappelijke context. Multidisciplinair werken is hierbij van fundamenteel belang, immers innovatie vindt plaats op het snijvlak van disciplines. Dat we dit kunnen hebben we het afgelopen jaar bewezen gezien de prijzen die we gewonnen hebben. En dat we doorgaan met het ontwikkelen van de innovatieve talenten van onze studenten bewijzen we opnieuw in 2010. Een mooi voorbeeld hiervan is de Projectweek Techniek die op 22 januari start om met alle eerstejaars studenten van 6 engineeringopleidingen gezamenlijk, multidisciplinair, te werken aan duurzame projecten afkomstig van 28 gerenommeerde bedrijven uit de regio. http://www.han.nl/gebied/techniek/nieuws/nieuws/projectweek-engineering-m/

Als we onze studenten steeds meer weten te betrekken bij de uitdagingen waar we voor staan ben ik ervan overtuigd dat we van ons probleem een kans kunnen maken: onderwijs dat nog meer aansluit bij de interesses van de nieuwe generatie, dat uitdagend is, de lat hoog legt en tegelijkertijd onze studenten stimuleert om hard te werken.

We staan voor een zware opgave. Ik ben ervan overtuigd dat we die kunnen volbrengen en twijfel er dan ook niet aan dat we de toekomst, wat die ook moge brengen, krachtig en zelfverzekerd tegemoet kunnen treden. Als mensen mij vragen hoe het gaat met onze Faculteit Techniek kan ik dan ook nog steeds met recht zeggen: goed, erg goed. En we gaan voor excellent!

Ella Hueting

(mede namens Jos Coonen)

januari 12, 2010 - Posted by | artikel, duurzaamheid, speech, techniek, technologie en samenleving | , , , , ,

2 reacties »

  1. Dag Ella en Jos,
    Krappe tijden brengt ook weer veel creativiteit met zich mee en dat dat gaat lukken bij Techniek, daar ben ik van overtuigd. Een zure appel gaat ook weer glimmen als je maar stevig poetst. En met zo veel mooie successen én de Innovatieprijs 2009 blijven jullie vast en zeker stralen. Heel veel succes!

    Reactie door Masja | januari 12, 2010

  2. Hee Ella en Jos,

    Hartstikke leuk dat jullie WE ARNHEM noemen als een van de hoogtepunten van 2009! Daar zijn we heel blij mee!

    Groetjes,
    Inge Weterings en Martijn de Frankrijker
    WE ARNHEM

    Reactie door Martijn | januari 13, 2010


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: