HAN-lab

De afgelopen weken ben ik o.a. bezig geweest met het uitwerken van een concept voor het HAN-lab bij onze faculteit. Het leek net of een aantal puzzelstukjes in elkaar vielen door de gesprekken die ik had met o.a. Glorianna Davenport van het MIT en een lezing en gesprek met Peter Wierenga, directeur van het Researchinstituut van Philips. Ik heb het idee in een plaatje gezet (klik op het plaatje voor een vergroting).

Het idee is gebaseerd op een aantal trends, zoals:

1. sociale netwerken zijn aan het veranderen. Afgestudeerden willen steeds meer werken in kleinere organisaties, of hun eigen bedrijf inrichten. Hierbij kunnen ze hun werk inrichten zoals zij dit zelf willen en werk en prive beter combineren.
2. innovatie vindt plaats op het snijvlak van disciplines. Multi- en interdisciplinair werken aan het oplossen van problemen levert creatieve oplossingen op waarbij de disciplines elkaar versterken.
3. Innovaties vinden vooral plaats in kleine bedrijven. Die kleine bedrijven worden soms groot, of worden, in het merendeel van de gevallen, overgenomen door grote bedrijven die de innovatieve produkten voor het grote publiek toegankelijk maken.
4. Kleinschalige produktie gaat weer dicht bij de consument plaats vinden. Produktie van zogenaamde monstercollecties, tot pakweg 50 stuks, met meer maatwerk gaat dichter bij huis plaats vinden.
5. Studenten houden zich meer met ethische vraagstukken bezig dan de oudere generatie denkt. Ethiek is een belangrijk thema onder jongeren.
6. Oudere ondernemers die het al ‘gemaakt’ hebben of met pensioen zijn vinden het vaak prettig om hun kennis met jonge mensen belangeloos te delen.

 De HAN zou daar als belangrijke kennisinstelling in de regio een belangrijke rol in kunnen spelen, door de kleine innovatieve bedrijven te faciliteren en multidisciplinair te onderzoeken hoe (maatschappelijke) problemen opgelost kunnen worden. Als basis daarvoor zou het HAN-lab kunnen dienen:

1. Samenwerken tussen kennisinstellingen, bedrijfsleven, overheid en studenten biedt een enorme kans om tot nieuwe ontwikkelingen te komen.
2. De regio Arnhem, Nijmegen, Achterhoek kan zich in Nederland goed profileren met haar relatief kleine maar wel innovatieve bedrijven op het gebied van duurzaamheid en gezondheidszorgtechnologie.
3. Ondernemerschap bij studenten moet gestimuleerd worden en kennisinstellingen hebben een taak als het gaat om het oprichten en begeleiden van studentbedrijven en startende bedrijven van afgestudeerden (broedplaatsen).
4. de HAN faciliteert het maken van monstercollecties in haar HAN-lab, waar studenten, ontwerpers en kleine bedrijven samenwerken.
5. Het HAN-lab is een breed opgezet lab waar niet alleen gebruik gemaakt kan worden van specialistische apparatuur zoals de 3D-printer, maar dat ook ingezet kan worden om jongeren die van huis uit zich niet aangetrokken voelen tot de techniek toch in aanraking te brengen met die techniek (bijv. de PABO-studenten)
6. In het HAN-lab werken studenten van economische, educatieve, gezondheidszorg en techniekopleidingen samen aan het ontwerpen, produceren en vermarkten van innovatieve producten, met name op het gebied van duurzaamheid en gezondheidszorg.

Het idee staat nog maar in de kinderschoenen, maar ben wel alvast benieuwd naar reacties.

Groet,

Ella

Aangekomen in Boston

Hi Masja,

Op mijn eigen horloge is het nu 5.51 uur. Het nieuwe tijdritme heb ik blijkbaar nog niet helemaal te pakken. Gisteren om 9 uur naar bed gegaan, van een reis die in totaal toch meer dan 12 uur duurde. En natuurlijk 6 uur tijdsverschil. Maar die tijd hebben we nuttig kunnen gebruiken. Alhoewel Janne en ik niet naast elkaar in het vliegtuig konden zitten hebben we toch kans gezien om een aantal ideeen verder uit te werken. Tot ergernis van de stewardessen omdat we daardoor regelmatig het gangpad blokkkeerden. Verder heb ik veel gelezen in het boek Fab  van Neil Gershenfield. Robert Holwerda, die ik vorige week nog uitgebreid ter voorbereiding heb gesproken, had al aangegeven dat dat boek een mooi inspiratiebron is voor de plannen die we o.a. met de ontwerpfabriek hebben bij onze faculteit. Dat blijkt inderdaad het geval te zijn. In zijn boek geeft hij aan hoe verbaasd hij was dat er geen goede opleidingen bestaan die op theoretisch hoog niveau werken en daarnaast ook leerlingen en studenten met hun handen laten werken. Geinspireerd door de ontwikkeling van mainframe computers naar personal computers, dacht hij dat het ook mogelijk moest zijn om massafabricage te transformeren naar ‘personal fabricators’ (PF’s).  Hij begon met een werkgroep ‘How to make almost anyything’ wat een razend groot succes werd. In de link heb ik een voorbeeld gegeven van de projecten die een klas van ‘How to make almost anything’ heeft gemaakt. Hij vond het opvallend dat studenten van allerlei disciplines zich hadden aangemeld (biologen, kunstenaars, architecten, electrotechnici, informatici, …). Het zijn allemaal studenten die ‘like me, never fit into the artificial separation of computer science from physical science’. Hij was niet alleen verbaasd dat er zo veel studenten kwamen met realatief weinig technische kennis, maar ook dat ze niet in de eerste plaats kwamen voor onderzoek. Ze wilden graag zelf iets maken. En hieruit is het fablab ontstaan.

In zijn boek beschrijft hij ook hoe het leerproces  vooral wordt gedreven door de vraag naar kennis, waarbij studenten veel van elkaar leren. Hij beschrijft dit als ‘an intellectual pyramid scheme’. Ook interessant vind ik zijn ideeen over ‘how to unmake almost anything’, waarmee hij aangeeft dat het ook mogelijk moet zijn om alles wat je maakt in dezelfde stappen weer af te breken zodat je het oorspronkelijke materiaal weer terug krijgt. Hier lees ik verder weinig over in zijn boek, maar als dat lukt is het natuurlijk razend interessant als je het hebt over duurzaamheid. Misschien komen we er deze week nog wel aan toe om hier iets meer over te horen.

Al bij al maakt me dit nog enthousiaster om onze ontwerpfabriek (die gebaseerd is op de fab lab gedachte) te starten. Heel veel ontwikkelingen waarmee we bezig zijn bij onze faculteit komen daarin bij elkaar: het multidisciplinair werken waarvan Peter Senge ons vorig jaar leerde dat dit de toekomst is van de ingenieur in het westen (Angelsaksische landen en Europa), het scenario based design (dat Rober Holwerda momenteel aan het uitwerken is als onderzoeksspeerpunt voor FT, en waarover we het met De Waag hebben gehad) om te komen tot beter opgeleide ingenieurs. En natuurlijk ook het interessant maken van techniek voor mensen die van huisuit niet die affiniteit hebben (zie Technologie en Samenleving), waarvan het fablab laat zien dat dat kan als je maar aansluit bij hun interessegebieden. En daar sluit natuurlijk ook weer de ontwikkeling bij aan waarmee we bezig zijn met de Pabo’s, namelijk de Pico-crickets en Scratch, via de Life-long-kindergarten-groep van Mitchell Resnick.

Janne en ik hebben in het vliegtuig vooral gebrainstormd hoe we deze verschillende ontwikkelingen in een klein model kunnen weergeven. Hierover willen we het vandaag ook hebben met Glorianna Davenport waar we vanmiddag naar toe gaan.

 

En gisteravond natuurlijk gezellig afgesloten met een glas wijn in het Kendall hotel waar we logeren, om de hoek bij MIT.

 

Wordt vervolgd.

Ella

Praten, praten en nog eens praten

Hi Masja,

Wat een leuke dingen heb je allemaal gedaan de laatste tijd. Boeiend om te zien wat jij allemaal doet met digitale communicatie. Ik begrijp dat ik in een soort ‘F’ moet schrijven om te zorgen dat mensen lezen wat ik schrijf.  Ik ben op dit moment veel meer bezig ben met de traditionele communicatiemiddelen. Zo heb ik de afgelopen weken een rondje gedaan langs alle instituten en opleidingen. Er zijn er nog een paar (Elektrotechniek, Industrieel Produkt Ontwerpen en Technische Bedrijfskunde) waar ik langs ga. Ik vind het zelf heel prettig om gewoon met mensen te kunnen praten en discussieren. En ik heb de indruk dat de medewerkers van de opleidingen dat ook prettig vinden. Soms krijg je vragen waar je helemaal niet op voorbereid bent, zoals vanochtend bij Werktuigbouwkunde. Daar werd besproken hoe de nieuwe opleiding Integraal Ontwerpen in Apeldoorn (die we samen gaan starten met Saxion Hogescholen en Hogeschool Windesheim per september 2009) zich verhoudt tot onze opleiding Werktuigbouwkunde in Arnhem, waar ook ontwerpen centraal staat. Dat levert dan heel interessante discussies op.

Ook vanmiddag heb ik het met onze Faculteitsraad weer gehad over communicatie. Uit onze student- en tevredenheidsonderzoeken blijkt dat studenten en medewerkers globaal gezien wel tevreden zijn, maar er nog wel veel verbetering is als het gaat om het betrekken van medewerkers en studenten bij ons beleid. Ook de communicatie kan een stuk beter. De vraag is dan hoe je dat doet. Studenten geven aan dat ook heel veel medestudenten niet betrokken zijn. Maar het is natuurlijk een beetje kip en ei verhaal: als je het idee hebt dat er niets gebeurt met je opmerkingen, dan heb je ook geen zin om een bijdrage te leveren en enquetes in te leveren. Communicatie blijkt dus zo ontzettend belangrijk te zijn, ook (of misschien zelfs juist) bij techniekopleidingen. Aan het einde hebben we afscheid genomen van twee heel inspirerende en betrokken FR-studentleden: Steven Fokkens en Michel van Daal, beiden van Autotechniek. Ze gaan nu stage lopen en afstuderen. Op onze vraag wat ze ons bij hun afscheid wilden meegeven, antwoordden ze dat het belangrijk is dat we goed communiceren over wat we doen. En ook luisteren naar studenten. Daarmee kunnen we nog echt een verbeterslag maken in ons onderwijs. Zo blijkt voor hen de keuzemogelijkheden in het onderwijs uitermate belangrijk te zijn. Aan het einde gaf Hilde Panhuis, de administratief medewerker van de FR, hen een afscheidscadeautje.

Ze vertelde: er zijn 3 soorten studenten autotechniek:
1. de studenten die altijd al wisten dat ze autotechniek wilden gaan doen;
2. de studenten die lui op de bank naar de formule 1 races kijken op tv en willen sleutelen;
3. de studenten die ook lui op de bank naar de formule 1 races kijken en vallen voor de pitt-poezen. Ze kregen een (speelgoed) formule 1 wagen als cadeau. Echte pitt-poezen konden helaas niet geregeld worden vanmiddag. Hieronder staat de foto die ik tijdens hun afscheid heb genomen.

Het is zo ontzettend leuk, boeiend en vooral leerzaam om dit soort discussies te voeren. Maar het moeilijkste is natuurlijk, wat we ermee doen.

Ben benieuwd naar jouw nieuwe ervaringen. Ik ga zometeen proberen om een stuk voor mijn weblog te maken via mijn mobiele telefoon. Heeft Hans M. zonet voor me uitgezocht.

Groet, en hoop snel weer van je te horen.

Ella

Nieuwjaarsspeech voor (oud) medewerkers HAN Techiek

(Hieronder volgt de integrale tekst van de nieuwjaarsspeech van zaterdag 3 januari 2009. De foto’s zijn aanklikbaar voor een grotere versie.)

Beste mensen,

Hartelijk welkom allemaal op deze stamppot nieuwjaarsreceptie. Soms moet je een traditie eerst afschaffen om dan te merken hoe populair hij is. Vandaar dat we de oude boerenkoolmaaltijden weer in het leven hebben geroepen. Maar dan met een modern tintje eraan, doordat er nu keuzemogelijkheden zijn uit de verschillende stamppotten. Geweldig dat er ook weer zoveel oud-medewerkers zijn gekomen.